İGAM RAPORU
İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi
No: 260 | 24.09.2026
Bu rapor, 23-24 Eylül 2026 tarihi itibarıyla öne çıkan güncel gelişmeleri kapsamaktadır. Haberler; Suriye'nin BM Genel Kurulu konuşması ve zirve diplomasisi, Türkiye-Irak güvenlik mutabakatı, Suriye'de savaş kalıntılarının insani bilançosu ile Yunanistan'da iltica ve STK politikaları başlıkları altında kategorik olarak aşağıda özetlenmektedir.
SURİYE'NİN BM GENEL KURULU KONUŞMASI VE ZİRVE DİPLOMASİSİ
Cumhurbaşkanı El-Şara BM Genel Kurulu'nda Konuştu: "Golan Her Zaman Suriye Toprağı Olarak Kalacak"
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, BM 81. Genel Kurulu'nda Suriye Arap Cumhuriyeti adına yaptığı konuşmada, ülkenin savaş ve izolasyon dönemini geride bırakarak toparlanma ve yeniden ayağa kalkma sürecine girdiğini belirtti. Tam bir yıl önce yaklaşık 60 yıl sonra ilk kez halkını temsilen kürsüde yer aldığını hatırlatan El-Şara, bugün Suriye'nin kuzeyden güneye birleştirildiğini, silahların kontrol altına alındığını, güvenlik ve ordu kurumlarının yeniden inşa edildiğini, yaptırım ve kısıtlamaların kaldırıldığını ifade etti. Kurtuluştan bu yana yaklaşık 100 ülkeyle yaklaşık 4 bin temas kurulduğunu, Şam'ın yaklaşık 60 diplomatik misyona ev sahipliği yaptığını, 3,5 milyondan fazla yerinden edilmiş kişi ve mültecinin gönüllü ve onurlu şekilde döndüğünü belirten El-Şara; "Enfas El-Hüriyye" (Özgürlük Nefesleri) ekibiyle 42 kimyasal bombanın imha edildiğini, 1.500'den fazla operasyonda yaklaşık 700 milyon Captagon hapına el konulduğunu ve 90 uluslararası şebekenin çökertildiğini aktardı.
El-Şara, Suriye'nin kara, deniz ve hava yoluyla yeniden uluslararası bir ticaret koridoru haline geldiğini, bir ayda hava sahasından 20 binden fazla uçağın geçtiğini, 3 binden fazla yeni üretim hattının faaliyete geçtiğini ve önümüzdeki beş yılda yaklaşık 2 milyon konutluk proje hedeflediklerini belirtti; "Kampsız Suriye" girişimini başlattıklarını, yüzlerce okulun onarıldığını kaydetti. İsrail'in ihlallerine değinen El-Şara, "Golan her zaman Suriye toprağı olarak kalacak ve ilhakla ilgili tüm tedbirler, 497 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararı gereğince hükümsüz ve geçersizdir" dedi; İsrail'in Suriye'ye yaklaşık 500 hava ve topçu saldırısı düzenlediğini, 1.200'den fazla ihlal gerçekleştirdiğini ve yaklaşık 300 Suriyeliyi gözaltına aldığını belirterek 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'na bağlılığı ve işgal güçlerinin 8 Aralık 2024 hatlarına çekilmesi çağrısını yineledi. "Savaş bize hakkın, kaybolsa bile güçlü olduğunu öğretti" diyen El-Şara, herkesin haklarını koruyan adil bir barış için tarihi bir fırsat bulunduğunu vurguladı.
Kaynak: Anadolu Ajansı / SANA – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-cumhurbaskani-ahmed-sara-golan-tepeleri-her-zaman-suriye-topragi-olarak-kalacak/4066366
https://sana.sy/tr/presidency/2324622/
El-Şara'nın BM Marjındaki Temasları: AB, Pakistan ve Guterres ile Görüşmeler
Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, BM 81. Genel Kurulu marjında bir dizi üst düzey temas gerçekleştirdi. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Dışişleri Bakanı Esad Hasan El-Şeybani'nin katılımıyla yapılan görüşmede, Suriye-AB ilişkilerinin geliştirilmesi, yeniden imar ve kalkınma çabalarının desteklenmesi ele alındı. Von der Leyen ve Costa, X hesaplarından yaptıkları ortak açıklamada görüşmenin "iyi" geçtiğini, AB'nin Suriye'de "zararlı dış müdahalelerden arınmış, barışçıl, istikrarlı ve kapsayıcı" bir geçiş süreci için "güvenilir ortak" olduğunu belirterek Suriye'nin yeniden inşası ve mültecilerin gönüllü dönüşü için aktif çalıştıklarını, ortaklığı "ileri seviyeye" taşımayı hedeflediklerini vurguladı.
El-Şara ayrıca Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi; görüşmede ticaret, yatırım, eğitim ve bilgi teknolojileri alanlarında işbirliğinin genişletilmesi ve Suriye'nin yeniden inşa süreci ele alındı. Şerif, Pakistan'ın Suriye'nin yeniden inşasına ve ekonomik toparlanmasına katkıya hazır olduğunu, ülkesinin Suriye'nin egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğüne desteğinin sürdüğünü kaydetti. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de El-Şara ile görüşerek Suriye'deki siyasi geçiş sürecinde atılan adımları memnuniyetle karşıladığını, sürecin kapsayıcı diyalogla ilerletilmesinin önemini vurguladı; Suriye'nin egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yineleyerek 1974 Anlaşması ihlallerine ilişkin endişelerini dile getirdi.
Kaynak: Anadolu Ajansı / SANA – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ab-suriye-ile-ortakligini-ileri-seviyeye-tasimak-istiyor/4066807
https://sana.sy/tr/presidency/2324716/
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/pakistan-basbakani-serif-ile-suriye-cumhurbaskani-sara-ikili-iliskileri-gorustu/4067002
TÜRKİYE-IRAK GÜVENLİK MUTABAKATI
Türkiye ve Irak Anlaştı: PKK Sincar'dan Çıkacak, TSK Başika Yerleşkesini Kademeli Olarak Bağdat'a Teslim Edecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi, BM 81. Genel Kurulu marjında New York'taki Türkevi'nde bir araya geldi; görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamada güvenlik işbirliğinin derinleştirilmesi ve Sincar'da (Şengal) devlet otoritesinin tamamen tesis edilmesi konusunda mutabakata varıldığı bildirildi. Açıklamaya göre iki lider, Musul'un batısındaki Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesis edilmesi ve yasaklı yabancı silahlı unsurların (PKK bağlantılı yapılar) bölgedeki varlığına son verilmesi konusunda anlaştı. Irak'ın bu güvenlik uygulamalarında kaydedeceği ilerlemeye bağlı olarak, belirlenen mekanizma ve takvim doğrultusunda Türk kuvvetlerinin 2015'te Musul'un kuzeydoğusunda kurulan Başika-Zilkan yerleşkesini Irak Federal Hükümeti'ne kademeli olarak teslim edeceği belirtildi.
Görüşmede ekonomik işbirliği de ele alındı; iki ülke ticaret ve yatırım hacminin artırılması, daha önce imzalanan anlaşmaların hızlı uygulanması ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere ortak stratejik projelerin hızlandırılması konusunda mutabık kaldı. Anlaşmanın, Türkiye'nin PKK'nın silahsızlandırılmasını hedefleyen "Terörsüz Türkiye" süreci ve IŞİD karşıtı koalisyon kapsamındaki ABD güçlerinin Irak'tan çekilmesiyle aynı döneme denk geldiği kaydedildi.
Kaynak: Yeni Şafak / Rudaw / TRT World – 23.09.2026
https://www.yenisafak.com/gundem/turkiye-ve-irak-anlasti-pkk-sincardan-cikacak-tsk-yerleskeyi-kademeli-olarak-bagdata-teslim-edecek-4858464
https://rudaw.net/english/categories/iraq/1079430
SURİYE'DE SAVAŞ KALINTILARININ İNSANİ BİLANÇOSU
Suriye'de Mayın Patlamasında İki Bacağını Kaybeden 8 Yaşındaki Hamad, Hayallerini ve Futbol Tutkusunu Kaybetmedi
Suriye'nin Rakka iline bağlı Ayn İsa bölgesinde, terör örgütleri ve devrik rejim güçlerinden arta kalan mayının patlaması sonucu iki bacağını yitiren 8 yaşındaki Hamad Hamid, yaşama sevinci ve futbola olan tutkusuyla hayata tutunuyor. Amcasının evinin çevresinde oyun oynarken bulduğu demir parçasını kaldırıp atması sonucu meydana gelen patlamada iki bacağını kaybeden Hamad, AA muhabirine "Top oynayabileceğim iki bacağım vardı. Şimdi ise top oynayabileceğim bacaklarım yok. Artık ellerimle oynuyorum" dedi. Patlamada 7 yaşındaki kardeşi İsmail de ayaklarından ve gözlerinden yaralandı. Okula gidemediğini, en büyük isteğinin eğitimine devam etmek olduğunu belirten Hamad, "Yeniden yürümeyi ve gidip oyun oynamayı özlüyorum. Tek hayalim okumak" diye konuştu.
Baba İbrahim Hamid, bölgede mayınların büyük bir sorun olduğunu, çocuklarının Ayn İsa, Rakka ve Şam'daki hastanelere sevk edildiğini belirterek insan hakları kuruluşlarına mayınların temizlenmesi çağrısında bulundu. Mayınların tarım ve hayvancılığı da felç ettiğini anlatan Hamid, "Beş yıldan uzun süredir kimse toprağını ekemiyor. İnsanlar mayınlar nedeniyle hayvanlarını bile otlatamıyor. Ayak bastıkları hiçbir yer mayınsız kalmadı" dedi.
Kaynak: Anadolu Ajansı – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriyede-mayin-patlamasinda-iki-bacagini-kaybeden-8-yasindaki-hamad-hayallerini-ve-futbol-tutkusunu-kaybetmedi/4067416
YUNANİSTAN'DA İLTİCA VE STK POLİTİKALARI
Yunanistan'da Sığınma Onay Oranı 2026'nın İlk Sekiz Ayında %37'ye Düştü
Yunanistan'ın sığınma tanıma (onay) oranı, Göç ve Sığınma Bakanlığı kaynaklarına göre 2026'nın ilk sekiz ayında %37'ye geriledi; bu oran 2024'te %72, 2025'te ise %58 seviyesindeydi. Böylece önceki yıllara kıyasla keskin ve kademeli bir düşüş kaydedildi. Bakanlık kaynakları düşüşü; başvuruların idari gerekçelerle doğrudan reddedilmesine, bireyselleştirilmiş kriterlerin uygulanmasına ve başvuru sahiplerinin transit geçtiği güvenli üçüncü ülkelerin hesaba katılmasına bağladı. Belirtilen hedefin, tanıma oranını daha da düşürerek sığınmanın yalnızca gerçekten uluslararası korumaya hak kazananlara verilmesini sağlamak olduğu kaydedildi.
Düşüşün, daha önce başvuruları neredeyse %100'e yakın oranda kabul edilen Afganistan ve Sudan vatandaşlarını da etkilediği; bu uyrukların artık %70'in altında tanıma oranıyla karşılaştığı belirtildi. "Mülteci profili" taşımadığı değerlendirilen ve özellikle Bangladeş, Mısır ve Pakistan'dan artan varışlar kaydedilen uyruklarda ise oranın %1'in altında kaldığı aktarıldı. Haziran 2026'daki Göç Paktı'nın uygulanmasıyla sertleşen yaklaşım kapsamında, mülteci profili taşımayan başvuru sahiplerinin talepleri incelenip reddedilene ve geri gönderilene kadar özgürlüklerinin kısıtlanmasına tabi kaldığı, bu süreçte çalışma hakkı edinemedikleri; Yunan makamlarının bu yaklaşımı "hapis ya da geri dönüş" ifadesiyle tanımladığı belirtildi.
Kaynak: Greek Reporter / Yunanistan Göç ve Sığınma Bakanlığı – 23.09.2026
https://greekreporter.com/2026/09/23/greece-asylum-plunge-rules-tighten/
Yunanistan Danıştayı, Göç Alanındaki STK Sicili'nin Temel Hükümlerini Anayasaya Aykırı Buldu
Yunanistan'ın en yüksek idari mahkemesi Danıştay (Council of State) Genel Kurulu, ülkede göç ve iltica alanında hangi kuruluşların yasal olarak faaliyet gösterebileceğini belirleyen Göç ve Sığınma Bakanlığı'na bağlı STK Sicili'ne (NGO Registry) ilişkin önemli bir karar verdi. Mahkeme; Bakanlığın kuruluşları sicile kaydetmeyi kendi takdirine göre reddetme yetkisini, STK'ların finansörlerinin (bağışçılarının) ayrıntılarını açıklama zorunluluğunu ve sicilden çıkarılan kuruluşlara uygulanan iki yıllık yeniden kayıt yasağını, örgütlenme özgürlüğü hakkına aykırı bularak anayasaya aykırı ilan etti.
Cezai suçlamalar veya hakaret mahkumiyetleri gerekçesiyle kayıt engeli getiren diğer hükümler ise Avrupa Birliği Adalet Divanı'na (CJEU) sevk edildi; bu konudaki soru hâlâ açık. Kararın, STK'ların sicilin getirildiği 2020'den bu yana yürüttüğü hukuki mücadelenin sonucu olduğu; davayı Refugee Support Aegean (RSA) ve Equal Rights Beyond Borders gibi kuruluşların yürüttüğü belirtildi. Karar sivil toplum açısından önemli bir kazanım olarak değerlendirilse de, sahada pratikte bir değişiklik yaratıp yaratmayacağının ayrı bir soru olduğu; Yunanistan'ın uygulamasını nasıl uyarlayacağının izleneceği kaydedildi.
Kaynak: Refugee Support Aegean (RSA) – 16-17.09.2026
https://rsaegean.org/en/ngo-registry-greek-council-of-state-declares-main-tenets-unconstitutional/
═══════════════════════════════════
İGAM, iltica ve göç alanındaki güncel gelişmeleri takip ederek kamuoyunu bilgilendirmeye devam etmektedir.
This report covers the prominent current developments as of 23-24 September 2026. The news items are summarized below in thematic categories: Syria's UN General Assembly speech and summit diplomacy, the Turkey-Iraq security agreement, the humanitarian toll of war remnants in Syria, and asylum and NGO policies in Greece.
SYRIA'S UN GENERAL ASSEMBLY SPEECH AND SUMMIT DIPLOMACY
President al-Sharaa Speaks at the UN General Assembly: "The Golan Will Always Remain Syrian Territory"
Syrian President Ahmed al-Sharaa, in his speech on behalf of the Syrian Arab Republic at the 81st UN General Assembly, stated that the country has left behind its period of war and isolation and entered a process of recovery and rising again. Recalling that exactly one year ago he stood at the podium representing his people for the first time in roughly 60 years, al-Sharaa stated that today Syria has been united from north to south, arms have been brought under control, security and army institutions have been rebuilt, and sanctions and restrictions have been lifted. Noting that around 4,000 contacts have been made with about 100 countries since liberation, that Damascus hosts around 60 diplomatic missions, and that more than 3.5 million displaced people and refugees have returned voluntarily and with dignity, al-Sharaa conveyed that with the "Anfas al-Hurriya" (Breaths of Freedom) team, 42 chemical bombs were destroyed, around 700 million Captagon pills were seized in more than 1,500 operations, and 90 international networks were dismantled.
Al-Sharaa stated that Syria has once again become an international trade corridor by land, sea, and air, that more than 20,000 aircraft passed through its airspace in one month, that more than 3,000 new production lines have become operational, and that they aim for around 2 million housing units over the next five years; he noted that they launched the "Camp-Free Syria" initiative and that hundreds of schools have been repaired. Addressing Israel's violations, al-Sharaa said, "The Golan will always remain Syrian territory, and all measures related to annexation are null and void under UN Security Council Resolution 497"; noting that Israel carried out around 500 air and artillery strikes on Syria, more than 1,200 violations, and detained around 300 Syrians, he reiterated Syria's commitment to the 1974 Disengagement of Forces Agreement and the call for the occupying forces to withdraw to the lines of 8 December 2024. Saying "The war taught us that what is right is strong even when lost," al-Sharaa emphasized that there is a historic opportunity for a just peace that protects everyone's rights.
Source: Anadolu Agency / SANA – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-cumhurbaskani-ahmed-sara-golan-tepeleri-her-zaman-suriye-topragi-olarak-kalacak/4066366
https://sana.sy/tr/presidency/2324622/
Al-Sharaa's Contacts on the UN Margins: Meetings with the EU, Pakistan, and Guterres
President Ahmed al-Sharaa held a series of high-level contacts on the margins of the 81st UN General Assembly. In the meeting with European Council President Antonio Costa and European Commission President Ursula von der Leyen, held with the participation of Foreign Minister Asaad Hasan al-Shaibani, the development of Syria-EU relations and support for reconstruction and development efforts were addressed. Von der Leyen and Costa, in a joint statement on their X accounts, stated that the meeting went "well," that the EU is a "reliable partner" for a "peaceful, stable, and inclusive" transition process in Syria "free from harmful external interference," emphasizing that they are working actively for Syria's reconstruction and the voluntary return of refugees and aim to take the partnership "to the next level."
Al-Sharaa also met with Pakistani Prime Minister Shehbaz Sharif; the meeting addressed the expansion of cooperation in trade, investment, education, and information technology, and Syria's reconstruction process. Sharif noted that Pakistan is ready to contribute to Syria's reconstruction and economic recovery, and that his country's support for Syria's sovereignty, unity, and territorial integrity continues. UN Secretary-General Antonio Guterres also met with al-Sharaa, welcoming the steps taken in Syria's political transition process and emphasizing the importance of advancing the process through inclusive dialogue; reiterating his support for Syria's sovereignty, unity, and territorial integrity, he expressed concerns regarding violations of the 1974 Agreement.
Source: Anadolu Agency / SANA – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ab-suriye-ile-ortakligini-ileri-seviyeye-tasimak-istiyor/4066807
https://sana.sy/tr/presidency/2324716/
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/pakistan-basbakani-serif-ile-suriye-cumhurbaskani-sara-ikili-iliskileri-gorustu/4067002
TURKEY-IRAQ SECURITY AGREEMENT
Turkey and Iraq Agree: PKK to Leave Sinjar, TAF to Gradually Hand Over the Bashiqa Base to Baghdad
President Recep Tayyip Erdoğan and Iraqi Prime Minister Ali al-Zaidi met at the Turkish House in New York on the margins of the 81st UN General Assembly; in a joint statement issued after the meeting, it was reported that agreement was reached on deepening security cooperation and fully establishing state authority in Sinjar (Shingal). According to the statement, the two leaders agreed on the full establishment of state authority in Sinjar, west of Mosul, and on ending the presence of banned foreign armed elements (PKK-affiliated structures) in the region. It was stated that, in line with the progress Iraq makes in these security measures, Turkish forces would gradually hand over the Bashiqa-Zilkan base—established northeast of Mosul in 2015—to the Iraqi Federal Government, in accordance with the agreed mechanism and timeline.
Economic cooperation was also addressed in the meeting; the two countries agreed on increasing trade and investment volume, the rapid implementation of previously signed agreements, and accelerating joint strategic projects, notably the Development Road Project. It was noted that the agreement coincides with Turkey's "Terror-Free Turkey" process aimed at disarming the PKK and the withdrawal of US forces of the anti-ISIL coalition from Iraq.
Source: Yeni Şafak / Rudaw / TRT World – 23.09.2026
https://www.yenisafak.com/gundem/turkiye-ve-irak-anlasti-pkk-sincardan-cikacak-tsk-yerleskeyi-kademeli-olarak-bagdata-teslim-edecek-4858464
https://rudaw.net/english/categories/iraq/1079430
THE HUMANITARIAN TOLL OF WAR REMNANTS IN SYRIA
8-Year-Old Hamad, Who Lost Both Legs in a Mine Explosion in Syria, Has Not Lost His Dreams or His Passion for Football
In the Ayn Issa area of Syria's Raqqa province, 8-year-old Hamad Hamid, who lost both legs when a mine left behind by terrorist organizations and ousted regime forces exploded, clings to life with his joy for living and his passion for football. Hamad, who lost both legs in the explosion caused when he picked up and threw a piece of metal he found while playing around his uncle's house, told an AA correspondent, "I had two legs to play football with. Now I have no legs to play football with. Now I play with my hands." His 7-year-old brother İsmail was also injured in his feet and eyes in the explosion. Stating that he cannot go to school and that his greatest wish is to continue his education, Hamad said, "I miss walking again and going to play. My only dream is to study."
Father İbrahim Hamid, stating that mines are a major problem in the area and that his children were referred to hospitals in Ayn Issa, Raqqa, and Damascus, called on human rights organizations to clear the mines. Recounting that the mines have also paralyzed agriculture and livestock, Hamid said, "For more than five years, no one has been able to plant their land. People cannot even graze their animals because of the mines. Nowhere they set foot is free of mines."
Source: Anadolu Agency – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriyede-mayin-patlamasinda-iki-bacagini-kaybeden-8-yasindaki-hamad-hayallerini-ve-futbol-tutkusunu-kaybetmedi/4067416
ASYLUM AND NGO POLICIES IN GREECE
Greece's Asylum Approval Rate Fell to 37% in the First Eight Months of 2026
Greece's asylum recognition (approval) rate fell to 37% in the first eight months of 2026, according to sources at the Ministry of Migration and Asylum; this rate stood at 72% in 2024 and 58% in 2025. Thus, a sharp and gradual decline was recorded compared to previous years. Ministry sources attributed the decline to the immediate rejection of applications on administrative grounds, the application of individualized criteria, and the consideration of safe third countries through which applicants have transited. It was noted that the stated goal is to reduce the recognition rate further so that asylum is granted only to those who genuinely qualify for international protection.
It was noted that the decline also affected citizens of Afghanistan and Sudan, whose applications were previously approved at rates approaching 100%; these nationalities now face recognition rates below 70%. For nationalities deemed not to have a "refugee profile"—particularly Bangladesh, Egypt, and Pakistan, which have recorded increased arrivals—the rate remains below 1%. It was noted that under the tougher approach following the implementation of the Migration Pact in June 2026, applicants without a refugee profile remain subject to restrictions on their freedom until their claims are examined, rejected, and they are returned, without acquiring the right to work during this period; and that Greek authorities describe this approach with the phrase "prison or return."
Source: Greek Reporter / Greek Ministry of Migration and Asylum – 23.09.2026
https://greekreporter.com/2026/09/23/greece-asylum-plunge-rules-tighten/
Greece's Council of State Rules Main Provisions of the Migration NGO Registry Unconstitutional
The Plenary of Greece's highest administrative court, the Council of State, issued an important ruling on the NGO Registry under the Ministry of Migration and Asylum—the framework that determines which organizations can legally operate in the field of migration and asylum in the country. The court declared unconstitutional, as contrary to the right to freedom of association, the Ministry's discretion to deny organizations' registration on the NGO Registry, the requirement for NGOs to disclose details of their funders (donors), and the two-year ban on re-registration imposed on organizations removed from the Registry.
Other provisions barring registration over criminal charges or defamation convictions were referred to the EU Court of Justice (CJEU); that question remains open. It was noted that the ruling is the result of a legal battle NGOs have waged since the Registry's introduction in 2020, and that the case was led by organizations such as Refugee Support Aegean (RSA) and Equal Rights Beyond Borders. It was noted that while the ruling is assessed as a significant win for civil society, whether it changes anything in practice on the ground is a separate question, and that how Greece adjusts its practice will be watched.
Source: Refugee Support Aegean (RSA) – 16-17.09.2026
https://rsaegean.org/en/ngo-registry-greek-council-of-state-declares-main-tenets-unconstitutional/
İGAM continues to inform the public by following current developments in the field of asylum and migration.
تقرير مركز إيغام (İGAM)
مركز أبحاث اللجوء والهجرة
رقم: 260 | 24.09.2026
يغطي هذا التقرير أبرز التطورات الراهنة اعتباراً من 23-24 سبتمبر/أيلول 2026. وترد أدناه الأخبار ملخّصةً في فئات موضوعية: كلمة سوريا أمام الجمعية العامة للأمم المتحدة ودبلوماسية القمة، والتفاهم الأمني التركي-العراقي، والحصيلة الإنسانية لمخلّفات الحرب في سوريا، وسياسات اللجوء والمنظمات غير الحكومية في اليونان.
كلمة سوريا أمام الجمعية العامة للأمم المتحدة ودبلوماسية القمة
الرئيس الشرع يتحدّث أمام الجمعية العامة للأمم المتحدة: "الجولان سيبقى دوماً أرضاً سورية"
قال الرئيس السوري أحمد الشرع، في كلمته باسم الجمهورية العربية السورية أمام الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة، إنّ البلاد تجاوزت مرحلة الحرب والعزلة ودخلت مسار التعافي والنهوض من جديد. وإذ ذكّر بأنّه وقف قبل عام بالضبط على المنصّة ممثّلاً شعبه لأول مرة منذ نحو 60 عاماً، أفاد الشرع بأنّ سوريا اليوم توحّدت من شمالها إلى جنوبها، وضُبط السلاح، وأُعيد بناء مؤسسات الأمن والجيش، ورُفعت العقوبات والقيود. وإذ أشار إلى أنّه جرى فتح نحو 4000 قناة اتصال مع نحو 100 دولة منذ التحرير، وأنّ دمشق تستضيف نحو 60 بعثة دبلوماسية، وأنّ أكثر من 3.5 مليون نازح ولاجئ عادوا طوعاً وبكرامة، نقل الشرع أنّه جرى عبر فريق "أنفاس الحرية" تدمير 42 قنبلة كيميائية، ومصادرة نحو 700 مليون حبة كبتاغون في أكثر من 1500 عملية، وتفكيك 90 شبكة دولية.
وذكر الشرع أنّ سوريا عادت لتكون ممراً تجارياً دولياً براً وبحراً وجواً، وأنّ أكثر من 20 ألف طائرة عبرت مجالها الجوي في شهر واحد، وأنّ أكثر من 3000 خط إنتاج جديد دخل الخدمة، وأنّهم يستهدفون نحو 2 مليون وحدة سكنية خلال السنوات الخمس المقبلة؛ ولفت إلى أنّهم أطلقوا مبادرة "سوريا بلا مخيمات" وأنّه جرى ترميم مئات المدارس. وتطرّقاً إلى الانتهاكات الإسرائيلية، قال الشرع "الجولان سيبقى دوماً أرضاً سورية، وجميع التدابير المتعلقة بالضمّ لاغية وباطلة بموجب قرار مجلس الأمن الدولي رقم 497"؛ وإذ أشار إلى أنّ إسرائيل نفّذت نحو 500 غارة جوية ومدفعية على سوريا، وأكثر من 1200 انتهاك، واعتقلت نحو 300 سوري، جدّد التزام سوريا باتفاقية فضّ الاشتباك لعام 1974 والدعوة إلى انسحاب قوات الاحتلال إلى خطوط 8 ديسمبر 2024. وبقوله "علّمتنا الحرب أنّ الحق قوي حتى لو ضاع"، أكّد الشرع أنّ ثمة فرصة تاريخية لسلام عادل يحفظ حقوق الجميع.
المصدر: وكالة الأناضول / سانا – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-cumhurbaskani-ahmed-sara-golan-tepeleri-her-zaman-suriye-topragi-olarak-kalacak/4066366
https://sana.sy/tr/presidency/2324622/
اتصالات الشرع على هامش الأمم المتحدة: لقاءات مع الاتحاد الأوروبي وباكستان وغوتيريش
أجرى الرئيس أحمد الشرع سلسلة اتصالات رفيعة المستوى على هامش الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة. وفي اللقاء مع رئيس المجلس الأوروبي أنطونيو كوستا ورئيسة المفوضية الأوروبية أورسولا فون دير لاين، الذي عُقد بمشاركة وزير الخارجية أسعد حسن الشيباني، جرى تناول تطوير العلاقات السورية-الأوروبية ودعم جهود إعادة الإعمار والتنمية. وذكرت فون دير لاين وكوستا في بيان مشترك على حسابيهما في منصة "إكس" أنّ اللقاء كان "جيداً"، وأنّ الاتحاد الأوروبي "شريك موثوق" لعملية انتقالية "سلمية ومستقرة وشاملة، خالية من التدخلات الخارجية الضارّة" في سوريا، مؤكدَين أنّهما يعملان بنشاط من أجل إعادة إعمار سوريا والعودة الطوعية للاجئين، ويهدفان إلى الارتقاء بالشراكة إلى "مستوى متقدّم".
كما التقى الشرع برئيس وزراء باكستان شهباز شريف؛ وتناول اللقاء توسيع التعاون في مجالات التجارة والاستثمار والتعليم وتكنولوجيا المعلومات، وعملية إعادة إعمار سوريا. ونوّه شريف بأنّ باكستان مستعدة للإسهام في إعادة إعمار سوريا وتعافيها الاقتصادي، وأنّ دعم بلاده لسيادة سوريا ووحدتها وسلامة أراضيها مستمر. كما التقى الأمين العام للأمم المتحدة أنطونيو غوتيريش بالشرع، مرحّباً بالخطوات المتّخذة في مسار الانتقال السياسي في سوريا، ومؤكداً أهمية دفع العملية عبر حوار شامل؛ وإذ جدّد دعمه لسيادة سوريا ووحدتها وسلامة أراضيها، أعرب عن قلقه إزاء انتهاكات اتفاقية 1974.
المصدر: وكالة الأناضول / سانا – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ab-suriye-ile-ortakligini-ileri-seviyeye-tasimak-istiyor/4066807
https://sana.sy/tr/presidency/2324716/
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/pakistan-basbakani-serif-ile-suriye-cumhurbaskani-sara-ikili-iliskileri-gorustu/4067002
التفاهم الأمني التركي-العراقي
تركيا والعراق يتفقان: حزب العمال الكردستاني سيغادر سنجار، والقوات المسلحة التركية ستسلّم موقع بعشيقة تدريجياً إلى بغداد
التقى الرئيس رجب طيب أردوغان برئيس الوزراء العراقي علي الزيدي في البيت التركي بنيويورك على هامش الدورة الحادية والثمانين للجمعية العامة للأمم المتحدة؛ وأفاد البيان المشترك الصادر بعد اللقاء بأنّه جرى التوصّل إلى تفاهم على تعميق التعاون الأمني وترسيخ سلطة الدولة بالكامل في سنجار (شنكال). ووفق البيان، اتفق الزعيمان على إرساء سلطة الدولة بشكل كامل في سنجار، غرب الموصل، وإنهاء وجود العناصر المسلّحة الأجنبية المحظورة (الهياكل المرتبطة بحزب العمال الكردستاني) في المنطقة. وأُشير إلى أنّه، تبعاً للتقدّم الذي يحرزه العراق في هذه التدابير الأمنية، ستسلّم القوات التركية موقع بعشيقة-زليكان — الذي أُنشئ شمال شرق الموصل عام 2015 — تدريجياً إلى الحكومة الاتحادية العراقية، وفق الآلية والجدول الزمني المتّفق عليهما.
كما جرى تناول التعاون الاقتصادي في اللقاء؛ إذ اتفق البلدان على زيادة حجم التجارة والاستثمار، والتنفيذ السريع للاتفاقيات المُوقّعة سابقاً، وتسريع المشاريع الاستراتيجية المشتركة، وفي مقدّمتها مشروع طريق التنمية. وأُشير إلى أنّ الاتفاق يتزامن مع مسار "تركيا الخالية من الإرهاب" الهادف إلى نزع سلاح حزب العمال الكردستاني، ومع انسحاب القوات الأمريكية ضمن التحالف الدولي ضد داعش من العراق.
المصدر: يني شفق / رودو / تي آر تي وورلد – 23.09.2026
https://www.yenisafak.com/gundem/turkiye-ve-irak-anlasti-pkk-sincardan-cikacak-tsk-yerleskeyi-kademeli-olarak-bagdata-teslim-edecek-4858464
https://rudaw.net/english/categories/iraq/1079430
الحصيلة الإنسانية لمخلّفات الحرب في سوريا
حمد ذو الثماني سنوات الذي فقد ساقيه في انفجار لغم في سوريا لم يفقد أحلامه ولا شغفه بكرة القدم
في منطقة عين عيسى التابعة لمحافظة الرقة السورية، يتشبّث حمد حميد البالغ من العمر 8 سنوات — الذي فقد ساقيه إثر انفجار لغم من مخلّفات التنظيمات الإرهابية وقوات النظام المخلوع — بالحياة بفرحه بالعيش وشغفه بكرة القدم. وقال حمد، الذي فقد ساقيه في الانفجار الذي وقع حين التقط قطعة حديد وجدها أثناء لعبه قرب منزل عمّه وألقاها، لمراسل وكالة الأناضول: "كان لي ساقان ألعب بهما كرة القدم. أما الآن فليس لي ساقان ألعب بهما. صرت ألعب بيديّ". كما أُصيب شقيقه إسماعيل البالغ 7 سنوات في قدميه وعينيه في الانفجار. وإذ أشار إلى أنّه لا يستطيع الذهاب إلى المدرسة وأنّ أمنيته الكبرى مواصلة تعليمه، قال حمد: "أشتاق إلى المشي من جديد والذهاب للّعب. حلمي الوحيد أن أتعلّم".
أما الأب إبراهيم حميد، فإذ بيّن أنّ الألغام مشكلة كبيرة في المنطقة وأنّ طفليه أُحيلا إلى مستشفيات في عين عيسى والرقة ودمشق، دعا المنظمات الحقوقية إلى تطهير الألغام. وإذ روى أنّ الألغام شلّت الزراعة وتربية الماشية أيضاً، قال حميد: "منذ أكثر من خمس سنوات لا يستطيع أحد زراعة أرضه. لا يستطيع الناس حتى رعي مواشيهم بسبب الألغام. لا مكان وطئته أقدامهم إلا وفيه ألغام".
المصدر: وكالة الأناضول – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriyede-mayin-patlamasinda-iki-bacagini-kaybeden-8-yasindaki-hamad-hayallerini-ve-futbol-tutkusunu-kaybetmedi/4067416
سياسات اللجوء والمنظمات غير الحكومية في اليونان
معدّل الموافقة على اللجوء في اليونان ينخفض إلى 37% في الأشهر الثمانية الأولى من 2026
انخفض معدّل الاعتراف (الموافقة) باللجوء في اليونان إلى 37% في الأشهر الثمانية الأولى من عام 2026، وفق مصادر في وزارة الهجرة واللجوء؛ وكان هذا المعدّل 72% في 2024 و58% في 2025. وبذلك سُجّل انخفاض حادّ وتدريجي مقارنةً بالأعوام السابقة. وعزت مصادر الوزارة الانخفاض إلى الرفض الفوري للطلبات لأسباب إدارية، وتطبيق معايير فردية، واحتساب دول العبور الثالثة الآمنة التي مرّ بها مقدّمو الطلبات. وأُشير إلى أنّ الهدف المعلن هو خفض معدّل الاعتراف أكثر بحيث لا يُمنح اللجوء إلا لمن يستحقّون الحماية الدولية فعلاً.
وأُشير إلى أنّ الانخفاض طال أيضاً مواطني أفغانستان والسودان، الذين كانت طلباتهم تُقبل سابقاً بنسبة تقارب 100%؛ إذ باتت هذه الجنسيات تواجه معدّلات اعتراف دون 70%. أمّا الجنسيات التي يُقدَّر أنّها لا تحمل "ملفاً لجوئياً" — لا سيما بنغلاديش ومصر وباكستان التي سُجّلت منها تدفّقات متزايدة — فيبقى المعدّل لديها دون 1%. وأُشير إلى أنّه في إطار النهج المتشدّد عقب تطبيق ميثاق الهجرة في يونيو 2026، يبقى مقدّمو الطلبات الذين لا يحملون ملفاً لجوئياً خاضعين لتقييد حرّيتهم إلى حين فحص طلباتهم ورفضها وإعادتهم، دون اكتساب حق العمل خلال هذه المدة؛ وأنّ السلطات اليونانية تصف هذا النهج بعبارة "السجن أو العودة".
المصدر: غريك ريبورتر / وزارة الهجرة واللجوء اليونانية – 23.09.2026
https://greekreporter.com/2026/09/23/greece-asylum-plunge-rules-tighten/
مجلس الدولة اليوناني يقضي بعدم دستورية الأحكام الأساسية لسجلّ المنظمات غير الحكومية في مجال الهجرة
أصدرت الهيئة العامة لمجلس الدولة اليوناني، أعلى محكمة إدارية في البلاد، حكماً مهماً بشأن سجلّ المنظمات غير الحكومية (NGO Registry) التابع لوزارة الهجرة واللجوء — وهو الإطار الذي يحدّد أي المنظمات يمكنها العمل بشكل قانوني في مجال الهجرة واللجوء في البلاد. وقضت المحكمة بعدم دستورية، لمخالفتها الحق في حرية تكوين الجمعيات، سلطةَ الوزارة التقديرية في رفض تسجيل المنظمات في السجلّ، وإلزامَ المنظمات غير الحكومية بالكشف عن تفاصيل مموّليها (المتبرّعين)، وحظرَ إعادة التسجيل لمدة عامين المفروض على المنظمات المشطوبة من السجلّ.
أمّا الأحكام الأخرى التي تفرض منع التسجيل بسبب تهم جنائية أو إدانات بالتشهير، فقد أُحيلت إلى محكمة العدل الأوروبية (CJEU)؛ ولا يزال هذا السؤال مفتوحاً. وأُشير إلى أنّ الحكم جاء ثمرةَ معركة قانونية خاضتها المنظمات غير الحكومية منذ استحداث السجلّ عام 2020، وأنّ القضية قادتها منظمات مثل "دعم اللاجئين في بحر إيجه" (RSA) و"حقوق متساوية بلا حدود". وأُشير إلى أنّه رغم اعتبار الحكم مكسباً مهماً للمجتمع المدني، فإنّ ما إذا كان سيُحدث تغييراً عملياً على أرض الواقع يبقى سؤالاً منفصلاً، وأنّه ستجري متابعة كيفية تعديل اليونان لممارساتها.
المصدر: دعم اللاجئين في بحر إيجه (RSA) – 16-17.09.2026
https://rsaegean.org/en/ngo-registry-greek-council-of-state-declares-main-tenets-unconstitutional/
يواصل مركز إيغام إعلام الرأي العام من خلال متابعة التطورات الراهنة في مجال اللجوء والهجرة.



